Vẻ đẹp quá thân dừa ơi

Cây dừa góp sức xây dựng quê hương Việt Nam.

Trong chiến tranh, vườn dừa bị tàn phá do chính sách diệt sinh, diệt chủng của không quân Mỹ bằng chiến dịch Ranch Hand (chiến dịch phun hóa chất khai quang xuống miền Nam Việt Nam). Bến Tre đứng hàng thứ tư trong hai mươi hai tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề của chất độc hóa học.

Sau giải phóng, vườn dừa được khôi phục và tiếp tục hành trình phát triển mạnh mẽ, đưa Bến Tre lên vị trí hàng đầu về diện tích dừa trong cả nước. Loại cây di thực này đã tìm được mảnh đất phát triển lý tưởng trên ba dãy cù lao. Cây dừa trở thành biểu tượng thân thương, tự hào của đất và người Bến Tre. Dẫu rằng, cây dừa chưa được vinh danh là loại cây công nghiệp quốc gia, song vẫn nuôi sống hàng vạn con người Bến Tre và duy trì dài lâu ngành công nghiệp chế biến với những sản phẩm giá trị cao, thị trường xuất khẩu ổn định như cơm dừa nạo sấy, than thiêu kết, chỉ sơ dừa… và nhiều mặt hàng thủ công mỹ nghệ từ nguyên liệu dừa.

Dừa có nhiều giá trị sử dụng: Vật liệu cho con người làm nhà che nắng che mưa, là cái nôi cho trẻ thơ, cái giường cho tuổi già yên giấc ngủ. Trong lúc khốn khó, không chỉ có “cầu tre lắc lẻo”, mà “cây cầu dừa” còn bắt nối se duyên trai gái và vững chảy nối tình làng, nghĩa xóm, tối lửa tắt đèn có nhau. Người Bến Tre đã sớm biết kết hợp chất béo của dừa, vị ngọt đậm đà của mía, độ mặn nồng của biển, hòa quyện với hương thơm đồng nội để tạo nên hương vị quê hương. Tép rang dừa, cá bóng kho dừa, mắm chưng với nước cốt dừa, bí đỏ hầm dừa… là những món ăn thường nhật khó quên. Lươn um dừa, ếch – nhái xào dừa, thịt trâu xào lá lốt, thịt bò xào lá cách với nước cốt dừa mà ăn cơm thì ngon tuyệt. Còn mấy ông bạn nhậu dùng làm đồ nhấm để “lai rai” với rượu đế thì giống như “rượu ngon lại có bạn hiền”. Trong những ngày vui tết đón xuân, nhà nào cũng có nồi “thịt heo kho tàu” với dăm bảy trứng vịt và tôm lóng, nhưng kho với nước dừa thì càng thấm đậm tình người, tình đất. “Bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc” đi vào thơ ca và giữ vững thương hiệu cũng có sự góp mặt của dừa. Kẹo dừa Bến Tre với những thương hiệu nổi tiếng đã hãnh diện trong “tốp ten” hàng Việt Nam chất lượng cao bay khắp gần xa nhờ có dừa góp thêm hương vị.

Dừa không chỉ có vậy. Dừa còn được dùng sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ với hơn 500 sản phẩm phục vụ du lịch. Thân và gáo dừa làm đũa, muỗng, nĩa, đĩa, bình, ly, tách, hộp đựng thuốc lá, gạt tàn thuốc, gương, lược, túi xách tay, đồi mồi, tôm, cua, ếch, nhái, bình hoa, các loại cúp bóng đá… trông thật xinh làm cho du khách mê hồn. Đồ chơi trẻ em bằng thân và gáo dừa cũng rất nhiều (như búp bê, xe lôi, xe kéo, các loại xe, …). Cọng lá dừa dùng làm lồng đèn, làm giỏ xách, lẵng hoa, mo nan dùng làm thuyền hoa. Sơ dừa làm đủ các loại thảm. Mụn dừa dùng làm nguyên liệu ép ván lót sàn, làm phân bón trồng kiểng. Thạch dừa được chế biến từ nước dừa trở thành nước giải khát thơm mát đặc trưng. Trái dừa được thổi hồn thành 12 con giáp và giò lan, tổ chim xuất khẩu. Dừa điếc cũng đến được Hợp chủng quốc Hoa Kỳ với biểu tượng trái bóng bầu dục. Dừa còn được thổi hồn thành hình thù ngộ nghĩnh của ba chú khỉ che mắt, che tai, che miệng ẩn chứa một triết lý phương Đông: “Việc xấu không nhìn, lời xấu không nghe, nói có hại cho người không nói”. Đặc biệt hộp danh thiếp có mô hình cái mõ Đồng Khởi là biểu tượng đầy ý nghĩa cho quê hương đất thép Bến Tre.

Trời đất ban tặng Bến Tre bốn dòng sông ôm ấp, bao bọc, vun đắp phù sa cho xứ dừa mãi mãi tốt tươi. Rặng dừa cao vút, rễ bám sâu vào đất mẹ để dẻo dai trước bão giông, quật cường cùng con người trong đấu tranh và xây dựng.

Tết đến, xuân về, trăm hoa đua nở, cây cối tràn trề nhựa sống. Bầu trời trong xanh, không khí trong lành, con người hiếu khách, thân thiện. Xóm làng yên vui vang tiếng cười trẻ thơ. Cụ ông, cụ bà quây quần bên con cháu. Du xuân dưới màu xanh ngút ngàn của rừng dừa và vườn cây ăn trái sum suê thật là hạnh phúc, thêm tin yêu cuộc đời.

Tại biển ở La Digue, Seychelles. Chân ai treo lơ lửng trên thân dừa?